Қазақстан мен Венадағы БҰҰ тобының ынтымақтастығы

Қазақстан сыртқы саясаты үшін Венадағы БҰҰ тобымен ынтымақтастықты нығайту өте маңызды мақсаттардың бірі болып саналады. Ынтымақтастықтың басты бағыты Қазақстан Республикасының халықаладық деңгейдегі стратегиялық мүдделерін қалыптастыру. Атап айтқанда, қауіпсіз ядролық энергияны табу, ядролық қарусыздану, ядролық сынақтарды тоқтату, есірткіге, ұйымсдасқан қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресу, жасыл және тұрақты өнеркәсіптікті даму, ғарыш мәселелері және т.б. БҰҰ жүйесінің ішінде Қазақстан Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттігі, Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу жөніндегі шарт ұйымы, БҰҰ Есірткі және қылмыс жөніндегі басқармасы, БҰҰ Өнеркәсіптік даму ұйымы, БҰҰ Венадағы басқармасы, БҰҰ Ғарыш кеңістігі мәселелері жөніндегі басқармасы, БҰҰ Халықаралық сауда құқығы жөніндегі комиссиясы және т.б. басқармаларымен тығыз және келешекке бағытталған қарым-қатысты орналастырды.

АЭХА әлемдегі ғылым және технологиялық ынтымақтастығының ядролық энергияны және технологияны бейбіт мақсатта қолдану саласында бастапқы алаң болып саналады. Қазақстан Республикасы 1994 жылдан бастап АЭХА мүшесі ретінде Агенттіктің кең салаларындағы қызметінде және ұлттық, аймақтық жобаларында қатысады. Жобалардың мақсаты ядролық технологияларды және ноу-хауды жеткізу және дамуын сүйемелдеу, себебі ол адамдардың ядролық қолданысына қатысты. Сонымен бірге, ядролық ғылым саласында адами ресурстарды даму.

Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу жөніндегі шарт ұйымының басты мақсаты осы шарттың күшіне ену. Кеңестік Ұйымы ыдырағаннан кейін Қазақстан Республикасы әлемдегі ядродық қарудың саны бойынша төртінші орында болып, бар қарудан өз еркімен бас тартты. Бүгін Қазақстан сыңайлас бастамаларды ілгері жылжыту арқылы қарусыздану және ядролық қарулардың санын азайту әлемдік үдерістерінде белсенді рөл атқаруда. Бастамалардың ішінде 29 тамызды Халықаралық ядролық сынақтарға қарсы іс-қимыл күні ретінде БҰҰ Саммитінде жарияланғаны және Қазақстанда жыл сайын өткізілетін халықаралық форумдарда, ядролық қарусыздану және жаппай тыйым салу мәселелерін талқылау үшін беделді саясеткерлердің, академиктердің және сарапшылардың жиналатындары. Қазақстан осы шартқа қол қойып, бекіту үдерісін өткізді, және қазіргі таңда ЯСЖТСШҰ Халықаралық бақылау жүйесіне қатысты 5 бақылау орталықтары қызмет етеді. Орталық ядролық сынақтарды бақылап, Шарттың бақылау жүйесі ретінде жұмыс істейді.

Қазақстан мен БҰҰ ЕҚБ ынтымақтастығы жыл сайын жақсарып келеді. Бүгінге, Қазақстан барлық негізгі және әлемдік есірткі және қылмысқа қарсы іс-қимыл конвенциялардың мүшесі болып табылады. 1997 жылдан бастап пайда болған БҰҰ ЕҚБ Қазақстан үкіметімен АИВ/ЖПИЖС қарсы күресу, есірткіге салыну және қолдануды тоқтату, құмар адамдарды емдеу салаларында бірнеше қосарлас жобаларды нығайтуда.

БҰҰ Халықаралық сауда құқығы жөніндегі комиссиясының тұрақты өнеркәсіптік және экологиялық қауіпсіздікті даму салаларында тәжірибесі зор болғандықтан, Қазақстанға БҰҰ ХСҚК техникалық ынтымақтастық қарым-қатынасы өте маңызды мән береді. Техникалық қарым-қатынас Жаңа индустриялық инновацияларын даму, Ұлттық жобаның мақсаттарын орындауын нығайту және мемлекеттің бәсекелесу қабілетін өрлету үшін ұлттық іс-қимылдарға жағымды әсер ететін болады.

Қазақстан мен БҰҰ Ғарыш кеңістігі мәселелері жөніндегі басқармасы арасындағы ынтымақтастығы өткен жылдары нығайып күшеюде. БҰҰ ҒКМБ мақсаты, дамушы ердердің экономикалық өркенуі үшін ғарыш технологияларын қолдануға жәрдем көрсету. Қазақстанның Ұлттық ғарыш агенттігінің сарапшылары КОПУОС сессияларында, КОПУОС Ғылым және техникалық шағын комиссиялардың және Құқықтық шағын комиссиялардың сессияларында қатысады.

Үздік жетістіктерге қарамастан, Қазақстан мен БҰҰ Венадағы ұйымдар ынтымақтастығы зор әлеует алуда.

Қазақстанның құзыретті мекемелері: ҚР Ішкі істер министрлігі, Әділет министрлігі, Бас прокуратурасы, Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі.